Thời phong kiến xưa, tác phẩm nghệ thuật thường dùng không chỉ là các điển tích ẩn nghĩa về những câu chuyện dân gian, chúc tụng, ca tụng, tình yêu, sắc đẹp,… Ngoài các thể loại nghệ thuật hội họa khác, thời Nguyễn còn phát triển nghệ thuật hội họa tranh thêu tay. Chúng được các nghệ nhân, họa sĩ khéo tay bậc thầy tạo tác với các chất liệu cao cấp như lụa, chỉ vàng, chỉ màu dệt thủ công thượng hạng thời đó với các đồ án hội họa vốn chỉ dành cho giai tầng cai trị (Hoàng đế, vương tộc, quan lại) như: con rồng, chim phượng, trĩ, công, dưới hồi văn sóng thủy ba dưới nền chủ đạo là màu vàng hoàng kim, màu tía, màu đỏ sậm vốn đã được “luật pháp hóa” chỉ định cho các bậc cao trong triều đình nhà Nguyễn (không ngoại lệ).
Chim trĩ: Theo quan điểm của người phương Đông, chim trĩ là loài chim quý phái, màu sắc rực rỡ, gắn liền với điển tích “Hoàng hậu – Lã Trĩ”: Lã Hậu là hoàng hậu của Hán Cao Tổ “Lưu Bang”, là hoàng hậu đầu tiên của triều Hán Trung Hoa (202-220 CN- bao gồm Tây và Đông Hán); là đại diện quyền lực tột đỉnh vô biên của bậc “mẫu nghi thiên hạ”. Tạm dịch “mẹ của muôn dân”.
Khổng tước (chim công): sở hữu một vẻ đẹp lộng lẫy, cao quý. Trong kinh điển Phật giáo (kinh Thiên Thủ Thiên Nhãn) có nói về Khổng Tước Vương thần thông oai lực, khai thiên lập địa, được phong làm Phật Mẫu.
Chim hạc: trong văn hóa phương Đông, Việt Nam, chim hạc là biểu tượng của sự thanh cao, thần tiên thoát tục, còn gọi là “tiên hạc”.
Hoa sen: ngoài vẻ đẹp thanh tịnh và thoát tục, hoa sen còn là đại diện cho triết lý của Phật giáo, được ca tụng rất nhiều trong kinh điển.
Bướm: theo quan niệm phương Đông, bướm không những xinh đẹp mà còn mang ý nghĩa liên tục sinh sôi nẩy nở, phát triển (bướm = điệp = rất nhiều, trong Hán Việt)
Chim sẻ: biểu tượng cho tình yêu thiêng liêng, gắn liền với nữ thần tình yêu Aphrodite. Hơn thế nữa, chim sẻ còn là đại diện cho lòng thành kính của con người gửi đến Thiên Chúa (kinh điển Thiên Chúa).
Cây trúc: đại diện cho bậc quân tử, đại trượng phu. Sóng thủy ba (sóng nước): là đại diện cho cảnh giới thần tiên thường được đề cập trong kinh điển của Phật giáo và là họa tiết giới hạn trên trang phục đại lễ của Hoàng Đế, Hoàng gia và trọng thần thời Nguyễn Vậy nên, khi các họa sĩ, nghệ nhân khéo léo phối hợp các điển tích, biểu tượng hình ảnh ở trên, không những sẽ tạo ra một tác phẩm hội họa mà còn là 1 tuyệt tác nghệ thuật “biết nói”.





